OSI Modeli Nedir?

OSI Modeli 1977'den beri varlığını sürdürmektedir. Basitçe ağ iletişiminin çeşitli boyutlarını yöneten bir protokoller setidir.

Bilgisayar ağlarının çeşitli safhaları OSI modeline göre uyarlanmıştır. Ağ katmanlarına yönelik bir çok protokol OSI safhalarıyla tanımlı olup bir ağ yöneticisinin networking olayını iyi bir şekilde anlayabilmesi için bu protokollerin fonksiyonlarını bilmesi gerekir.


OSI Modelinin Tarihi

Açık Standart Arayüz (OSI) modeli 1977'de uluslarası standartlar organizasyonu (ISO) tarafından oluşturulmuştur. OSI, 7 katman modeli ve özel protokoller seti olarak iki önemli bileşene sahiptir. OSI dizaynındaki çeşitli problemler ise CYCLADES adlı networking modelinden esinlenerek iyileştirildi. Bu model aynı zamanda internet mimarisinin dizaynını da etkilemiştir. OSI'nin icadından sonra internet teknolojisinin çalışması daha kolay ve temiz hale gelmiştir.

OSI'den önce farklı makinelerin arasındaki iletişim son derece zor sağlanıyordu. Çünkü her makine iletişim için farklı mekanizmalara sahipti. Bu sebeple farklı makinelerin iletişimi için ortak bir platform ihtiyacı duyuldu ve bu ihtiyaç da Uluslararası Standartlar Organizasyonu ISO'yu geçerli ve evrensel kabul gören bir platform geliştirmeye yöneltti. OSI referans modeli böylelikle hayata geçirilmiştir.


OSI KATMANLARI

Fiziksel Katman

Fiziksel katman bu modelin en alt kısmındadır. Elektriksel işaretler formundaki işlenmemiş veriyle ilgilenir. Veri parçaları 0 ve 1'ler halindedir. Kablo veya bağlayıcılar gibi iletişimin mekanik özellikleri bu katmanda işlevsellik bulur. Fiziksel katman aynı zamanda bu kabloların, bağlayıcıların  ve elektriksel sinyallerin nasıl çalışacağını söyler. Bunlara ek olarak bu fiziksel özelliklerin gerçekleşmesi için gerekli olan işlemler bu katmanda belirlenmiştir.


Veri Bağlantı Katmanı

İletişim ortamı üzerinde veri akışı bu katmanın görevidir. 0 ve 1'ler burada mantık paketlerine ayrılır. Bu paketleme çerçeveler olarak adlandırlır. Veriler çerçeveler halinde taşınır. Bu çerçevelerin düzenlenmesi bu katmana ait bir görevdir.


Ağ Katmanı

Dünyanın her yerinde ethernetin çok çeşitli tipleri vardır. Ağlar çok çeşitli ortamlar aracılığıyla birbirine bağlanır. Bir veri paketi beliri bir yere taşınacaksa bu ağlardan geçmek zorundadır. Aslında çok çeşitli işlemler, bağlı ağlarda yer bulur. Veri paketinin ise en makul yolu seçerek ulaştırılması söz konusudur ve ulaşacağı adresin açık olması gerekir. Ağlar arasındaki çeşitli işlemler, veri paketi yayım adreslemesi ve yönlendirme bu katmanda yer bulur.


Taşıma Katmanı

Taşıma katmanı iletişimin kalite ve güvenilirliğini sağlar.Veri paketlerinin dağıtımı taşıma katmanı tarafından yapılır. Paket dağıtımının temel olarak iki tipi vardır: Bağlantılı ve bağlantısız paket dağıtımı. Bağlantısız dağıtımda veri paketinin ulaşacağı yere varmak için izleyeceği rotanın seçilmesine izin verilir. Şüphesiz veri paketi bunu kendi kendine yapamaz. Router'lar gibi fiziksel aygıtlar bu veri paketlerinin davranışlarından sorumludur. Bu sayede aynı noktada oluşturulmuş paketler ulaşacağı yere çeşitli şekillerde varabilir. Bağlantı yönetimli dağıtımda ise rota bir kere belirlendiğinde tüm paketler aynı rotayı izlemek durumundadır. Bağlantısız paket dağıtımına örnek olarak cep telefonlarındaki metin mesajları verilebilir. Bağlantı yönetimli dağıtıma ise direkt sesli aramayı örnek verebiliriz.


Oturum Katmanı

Oturum katmanı bağlantı yaratma, sürdürme ve yok etmeden sorumludur. İletişim boyunca izlenmesi zorunlu olan çeşitli protokollerin tanımlandığı PDU yani veri protokol birimi oluşturmak oturum katmanının görevidir. RPC (Remote Procedure Calls) kullanan uygulamalar bu katmanda yönetilir.


Sunum Katmanı

Optimize edilmiş veriyi gönderme ve almakta kullanılan veri sıkıştırmanın çeşitli teknikleri vardır. Örneğin eğer belli bir veri kendini birkaç defa tekrar ediyorsa mantıklı olan, veriyi sadece bir defa gönderip kaç kere tekrar edileceğini tanımlamak olur. Bu paketleme işlemi tekrar eden verinin sıkıştırılması için var olan tekniklerden biridir. Sıkıştırma ve açma sunum katmanında gerçekleşir. Ayrıca saldırılara karşı datayı korumak adına kriptolama ve dekriptolama teknikleri yine bu katmanda gerçekleşir.


Uygulama Katmanı

Bu katman iletişim işlemi için gerekli ayarlamaları yapar. Bir kullanıcı bir uygulamayı çağırdığında bununla ilgili tüm işlemler yürürlüğe girer. Çoğu zaman bir uygulama diğer bir uygulamayla iletişim kurmak isteyebilir. Bu işlem için gerekli altyapıyı uygulama katmanı sağlar.


OSI Protokolleri

OSI Katmanı                       Protokoller

Uygulama Katmanı              DNS, FTP, TFTP, BOOTP, SNMP, SMTP
Sunum Katmanı                  SMB, NCP
Oturum Katmanı                 NETBIOS
Taşıma Katmanı                 TCP, ARP, RARP, SPX, NWLINK, NETBIOS
Network Katmanı                 IP, ARP, RARP, ICMP, IGMP
Veri Bağlama Katmanı         LLC
Fiziksel Katman                   LLC

OSI'nin oluşturulması iletişim alanında bir devrim yaratmıştır. iletişim endüstrisinin tamamının omurgası bu modele dayanmaktadır.


Hiç yorum yok :

Yorum Gönder